Sai Lầm Thường Gặp Khi Phơi Đáy Ao Và Cách Khắc Phục Hiệu Quả

Trong nuôi trồng thủy sản, phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi là bước quan trọng để làm sạch môi trường, tiêu diệt mầm bệnh và chuẩn bị nền tảng cho vụ mới. Tuy nhiên, không ít hộ nuôi thực hiện sai quy trình, khiến hiệu quả cải tạo ao giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn ngay từ đầu vụ.

Dưới đây là những sai lầm phổ biến khi phơi đáy ao và giải pháp khắc phục đúng kỹ thuật.

1. Không Tháo Cạn Nước Và Vét Bùn Đáy Ao

Đây là lỗi nghiêm trọng nhưng lại rất thường gặp.

Sau một vụ nuôi, đáy ao tích tụ nhiều bùn hữu cơ, xác tảo, thức ăn dư thừa và chất thải. Lớp bùn này là nơi phát sinh khí độc như:

• H₂S (Hydro sulfua)
• NH₃ (Amoniac)

Nếu chỉ rút bớt nước rồi phơi sơ sài, mầm bệnh và khí độc vẫn tồn tại trong lớp bùn đáy. Khi cấp nước lại, chúng tiếp tục phát sinh và ảnh hưởng trực tiếp đến tôm cá.

Giải pháp:

• Tháo cạn hoàn toàn nước ao.
• Vét bỏ lớp bùn đáy quá dày.
• San phẳng nền đáy trước khi phơi.

2. Phơi Đáy Không Đủ Thời Gian

Nhiều hộ nuôi rút ngắn thời gian phơi xuống dưới một tuần để kịp thả giống sớm. Đây là quyết định dễ dẫn đến thất bại.

Thực tế, đáy ao cần ít nhất 7–10 ngày nắng tốt để:

• Làm khô lớp bùn
• Oxy hóa chất hữu cơ
• Tiêu diệt vi khuẩn và ký sinh trùng

Ao chưa khô hoàn toàn sẽ tạo điều kiện cho vi sinh vật gây bệnh phát triển trở lại.

Lưu ý: Phơi đáy không chỉ là làm khô bề mặt mà là quá trình khử trùng tự nhiên bằng ánh nắng và oxy.

3. Sai Lầm Khi Sử Dụng Vôi Cải Tạo Ao

Vôi là vật tư quen thuộc trong nuôi trồng thủy sản, nhưng dùng sai cách có thể gây phản tác dụng.

Các loại vôi thường dùng:

• Vôi sống (CaO): dùng cải tạo ao trước khi thả giống.
• Vôi tôi (Ca(OH)₂): nâng pH, khử trùng nhẹ.
• Đá vôi CaCO₃ hoặc Dolomite: bổ sung khoáng, ổn định pH.

Liều lượng khuyến cáo:

• Vôi tôi: 2–4 kg/100 m²/lần
• Đá vôi hoặc Dolomite: 10–15 kg/100 m²/tháng

Nếu rải quá nhiều trong một lần, pH có thể tăng đột ngột, gây sốc cho tôm cá.

Nhiều hộ nuôi còn nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp, hoặc rải theo cảm tính. Điều này khiến môi trường ao mất cân bằng ngay từ đầu vụ.

Nguyên tắc: Chọn đúng loại vôi, dùng đúng mục đích và tuân thủ liều lượng.

4. Bỏ Qua Bước Bổ Sung Vi Sinh

Sau khi phơi đáy và bón vôi, nhiều người cho rằng vậy là đủ. Nhưng thực tế, đây mới chỉ là bước xử lý ban đầu.

Vi sinh có vai trò:

• Phân hủy chất hữu cơ còn sót lại
• Ổn định nền đáy
• Thiết lập hệ vi sinh có lợi
• Hạn chế vi khuẩn gây bệnh

Bỏ qua bước bổ sung vi sinh đồng nghĩa với việc để ao dễ tái ô nhiễm ngay khi bắt đầu vụ mới.

5. Không Kiểm Tra Thông Số Môi Trường Trước Khi Thả Giống

Một sai lầm khác là cấp nước và thả giống ngay mà không kiểm tra các chỉ số môi trường.

Các ngưỡng khuyến cáo:

• Nhiệt độ: 25–32 °C
• pH: 7,5–8,5 (dao động ngày < 0,5)
• Độ kiềm: 80–120 mg/L CaCO₃
• Oxy hòa tan (DO): ≥ 4 mg/L (tốt nhất 5–6 mg/L)
• Độ mặn: tùy loài (tôm sú 15–25‰, tôm thẻ 5–25‰)
• Amoniac (NH₃): < 0,1 mg/L
• Nitrit (NO₂⁻): < 0,5 mg/L
• H₂S: gần như bằng 0
• Độ trong: 30–40 cm

Nếu các chỉ số chưa đạt mà vẫn thả giống, tôm cá dễ sốc môi trường, giảm sức đề kháng và chết sớm.

6. Xả Thải Trực Tiếp Ra Kênh Rạch

Đây là sai lầm đáng lo ngại nhất.

Việc xả bùn và nước thải chưa xử lý ra môi trường:

• Gây ô nhiễm nguồn nước chung
• Làm lây lan mầm bệnh
• Vi phạm quy định bảo vệ môi trường
• Có nguy cơ bị xử phạt

Về lâu dài, điều này ảnh hưởng đến cả cộng đồng nuôi và uy tín sản phẩm thủy sản của địa phương.

Kết Luận

Phơi đáy ao là bước quan trọng quyết định chất lượng môi trường cho cả vụ nuôi. Làm qua loa hoặc làm sai kỹ thuật sẽ khiến rủi ro tăng cao ngay từ đầu.

Muốn vụ nuôi bền vững, người nuôi cần:

✔ Tháo cạn nước và vét bùn kỹ
✔ Phơi đáy đủ 7–10 ngày
✔ Dùng đúng loại vôi, đúng liều
✔ Bổ sung vi sinh sau cải tạo
✔ Kiểm tra đầy đủ thông số môi trường
✔ Xử lý chất thải đúng quy định

Nuôi thủy sản không phải làm theo kinh nghiệm truyền miệng. Làm bài bản, đúng kỹ thuật ngay từ khâu cải tạo ao mới tạo nền tảng vững chắc cho vụ nuôi thành công.

🐠 Cafood Cần Thơ – đồng hành cùng bà con nuôi thủy sản
✅ Thức ăn thủy sản – chế phẩm xử lý nước – men vi sinh
📞 Hotline: 0943612187
👉 Hiệu quả bền vững cho từng ao nuôi